Excerpt for Diabetes: Your Questions Answered - Punjabi Language Version by Owen Mumford, available in its entirety at Smashwords

wX{w/jL

s[jkv/ ;tkbK d/ itkp


Diabetes: Your Questions Answered

Punjabi Language Version



Owen Mumford

Copyright Owen Mumford 2010

Published at Smashwords

w?_ jh feT[_<

fJj s`E fe s[;h_ fJj feskpuk gVQ oj/ j’, dk wsbp j? fe s[jk~ j[D/ fij/ jh wX{w/j rq;s gkfJnk frnk j?. s[;h_ fJ; r`b’_ p/f\eo j’ ikt’ fe s[;h_ fJe`b/ j’, feT[_fe wX{w/j fJe n?;h sebh\ j? i’ :{ e/1 ftu 2 fwbhnB s’_ f}nkdk b’eK ~ gqGkfts eodh j?, 800,000 ftneshnK ~ jo fdB nkgD/ nkg ~ fJz;{fbB dk Nhek brkT[Dk g?_dk j?.2

w[`y r`b fJj j? fe nkgDh iKu Bshi/ pko/ fdb Bk S`v’, feT[_fe i/ ;jh soQK ;zGkb ehsh ikt/, sK fJj s[jkvh ihtBF?bh ftu f}nkdk dybnzdk}h Bjh eo/rh.

uzrh fdBufonk ftu Fkwb j’Dk, fJ; fdBufonk ftu pq/e dh nk; eoBk, ns/ ;XkoB sohe/ Bkb nkgDk fXnkB o`yD dk ;`uw[`u ckfJdk j’J/rk - fJj fJe nfijh ;bkj j? fi;dh ;G ~ gkbDk eoBh ukjhdh j?!

fJ; bJh fJ; feskpu/ ftu fd`sh fJ; ikDekoh ~ gVQD bJh nkgDk ;wK d/t’ ns/ wX{w/j d/ Bkb ;ekokswe ihtB ihT[D bJh fJ;dh s[jkvh vkfJpNh} Nhw d[nkok fd`sh ;bkj d/ Bkb gkbDk eoBh F[o{ eo’.

wX{w/j eh j?<

s[jkv/ ;oho ~ s[jkvhnK wk;g/FhnK ns/ j’o ;?b, i’ fe s[jk~ o’}kBk dhnK feqnktK eoB bJh skes fdzd/ jB, ~ skes d/D bJh F`eo (r[b{e’}) dh }o{os j[zdh j?. s[jk~ b’VQh_dk r[b{e’} nzFe o{g ftu s[jkv/ d[nkok ykX/ rJ/ G’iB (pq?v, nkb{ nkfd) s’_ fwbdk j?, fi;~ fe s[jkvhnK nKsVhnK ftu ftyzvs eo fd`sk iKdk j?

ns/ s[jkv/ y{B d/ gqtkj ftu ;’y fd`sk iKdk j?, fJ;~ wk;g/FhnK d/ ftu e/tb fJz;{fbB, fJe jkow’B i’ s[jkv/ fwjd/ d[nkok g?dk ehsk iKdk j? d[nkok fbikfJnk ik ;edk j?. i/ s[;h_ b’Vh_dk fJz;{fbB Bjh_ pDkT[_d/ (iK i/ s[jkv/ d[nkok pDkfJnk fJz;{fbB ;jh soQK ezw Bjh_ eodk) sK fJj j;sKsoD Bjh_ jz[dk ns/ r[b{e’} y{B d/ gqtkj ftu jh ofj iKdk j?.



eh wX{w/j jo/e bJh fJ`e’ fijk j?<


Bjh_. wX{w/j dhnK d’ w[`y fe;wK jBL

NkfJg 1L fJj T[; ;w/_ j[zdh j? id’_ fJz;{fbB pDBh fpbe[`b pzd j’ iKdh j? - feT[_fe fwjd/ d/ fJz;{fbB g?dk eoB tkb/ ;?b B[e;kB rJ/ j[zd/ jB. e’Jh th fJj Bjh_ ikDdk j? fe fJj fe; soQK j[zdk j?, go ;G s’_ t`X ;zGkts ekoB ;oho d[nkok fJ; fe;w d/ ;?bK Bkb n;XkoD o{g ftu gqshfeqnk eoBk j?. NkfJg 1 fe;w d/ wX{w/j dh o’eEkw bJh s[;h_ e[M th Bjh_ eo ;ed/ j’. fJ; soQK d/ wX{w/j dk fJbki jw/Fk fJz;{fbB d/ NhfenK Bkb ehsk ikdk j?.3

NkfJg 2L fJj T[; ;w/_ j[zdh j? id’_ s[jkvk ;oho b’VQh_dh wksok ftu fJz;{fbB Bjh_ pDkT[_dk j?, iK T[j fJz;{fbB i’ s[;h_ pDkT[_d/ j’ ;jh soQK ezw Bjh_ eodh j?. fJ; fe;w d/ wX{w/j ~ T[BQK b’eK Bkb i’fVQnk frnk j? fiBQK dk Gko t`X j[zdk j? ns/ fJj f}nkdk eoe/ J/FhnkJh iK n\oheB w{b d/ b’eK ftu d/yh rJh j?. fJj nkw eoe/ 40-45 ;kb s’_ t`X T[wo d/ b’eK ftu j[zdh j?, ns/ fJj wX{w/j dh ;G s’_ nkw fe;w j?, i’ wX{w/j tkb/ 85 s’_ 95% b’eK d/ ftu j[zdh j?.3


wX{w/j T[wo Go ofjD tkbh jkbs j?, go fJj f;`yDk fe nkgDh ;zGkb fe; soQK ehsh ikt/ s[jk~ nkgDh f;js dh bzph ntXh bJh ;[o`fynk eoB ftu wdd eo/rk.



wX{w/j dk fJbki fe; soQK ehsk iKdk j?<


i/ s[jk~ NkfJg 1 fe;w dh wX{w/j j? sK s[jk~ f;`X/ jh fJz;{fbB E?o/gh dh }o{os gt/rh feT[_fe ;oho d[nkok fJ;~ g?dk Bjh_ ehsk ik fojk j?. fJz;{fbB dh fsnkoh dhnK eJh_ fe;wK T[gb`pX jB ns/ jo e’Jh fJe jh fe;w dh tos’_ Bjh_ eodk j? ns/ jo fe;/ ~ fJe’ fijh frDsh d/ Nhe/ Bjh_ brkT[D/ g?_d/.


s[jk~ T[; sohe/ Bkb fJz;{fbB b?D bJh fejk ikt/rk i’ s[jkv/ bJh ;G s’_ mhe j?.


fJz;{fbB E?o/gh dk T[d/F s[jkv/ ;oho d/ e[dosh ftjko dh Beb eoBk j?, fJ; bJh fJe s/}h -Bkb feqnk eoB tkbh fe;w j? i’ T[; soQK dh fJz;{fbB tKr ezw eodh j? i’ s[jkvk ;oho G’iB d/ pknd g?dk eodk j? ns/ fJe bzp/ ;w/_ s`e feqnk eoB tkbh fJz;{fbB j[zdh j? i’ T[; fJz;{fbB d/ fBwB g`XoK torh jz[dh j? i’ s[jkvk ;oho fBozso g?dk eodk j?.

i/ s[jk~ NkfJg 2 fe;w dk wX{w/j j?, sK s[;h_ nkgDh y[oke ftu ;[Xko eoe/ (f;jswzd ykfDnK ~ yk e/ ns/ fw`m/ tkb/ G’iBK ~ xNk e/), ns/ nkgD/ Gko ~ ekp{ ftu o`yD bJh tX/o/ e;os eoe/ nkgD/ y{B d/ r[b{e’} d/ g`XoK ~ ne;o ekp{ ftu fbnk ;ed/ j’. i/ s[jkv/ y{B ftu r[b{e’} d/ g`Xo sK th f}nkdk jB, sK dtkJh dhnK r’bhnK T[gb`pX jB i’ s[jkv/ ;oho ~ iK sK f}nkdk fJz;{fbB pDkT[D ftu iK fijVh fJz;{fbB s[jkvk ;oho g?dk eodk j? T[;~ f}nkdk e[Fbsk Bkb ezw eoB ftu wdd eo ;edhnK jB.


NkfJg 2 wX{w/j fe;w tkb/ e[M b’e fJj d/yd/ jB fe nkgD/ wX{w/j ~ dtkJhnK ~ mhe eoB d/ pkti{d, T[BQK d/ y{B d/ r[b{e’} b?tb pj[s T[`u/ ofjzd/ jB ns/ fJz;{fbB d/ fJbki dh vkeNo d[nkok f;\koF ehsh iKdh j? - i/ fJj s[jkv/ Bkb j[zdk j?, sK fJj s[jkvh @n;\bsk# Bjh_ j?, pbfe s[jkv/ fpwkoh d/ o;s/ ftu nkT[D tkbk Bk o[eD tkbk gVkn j?.


fJj :ehBh pDkU fe s[;h_ ikDd/ j’ fe s[jk~ nkgDh dtkJh b?Dh ukjhdh j?. nkgDh vkfJpNh} Nhw ~ ;tkb g[`SD ftu vo’ Bk, n;h_ s[jkvh wdd bJh fJ`E/ jK.




w/o/ r[b{e’} d/ g`Xo eh j’D/ ukjhd/ jB<

s[jkv/ y{B ftu r[b{e’} dh wksok fezBh j’Dh ukjhdh j? fJj s[jkvh wX{w/j dh fe;w, s[jkvh T[wo ns/ fdB d/ ;w/_ T[`go fBoGo eodk j?. s[jkvh vkfJpNh} Nhw s[jk~ s[jkv/ bJh ;jh g`Xo ns/ s[jk~ ne;o fezBh d/o pknd N?;N eotkT[Dk ukjhdk j?, pko/ ;bkj d/t/rh.

w?_ nkgD/ r[b{e’} d/ g`XoK ~ fet/_ wkg ;edk$dh jK<

nkgD/ y{B d/ r[b{e’} d/ g`XoK dh iKu eoBk pj[s nk;kB j? ns/ fJ; ftu nkgDh fe;/ fJe T[_rb d/ f;o/ ~ b?_;?_N (lancet) (fJe fs`yk - ;{Jh tork T[geoD) d/ Bkb u’GDk j[zdk j?, sK i’ y{B dh fJe S’Nh fijh p{zd bJh ik ;e/.

fJj :ehBh pDkU fe s[jkv/ j`E ;k\ jB ns/ nkgDh T[_rb d/ f;o/ d/ fpBK wk;g/FhnK (gfjbh T[_rb Bjh_) tkb/ fj`;/ ~ u[D’. i/ s[;h_ y{B gqtkj ;[XkoB bJh wkbF eo b?_d/ j’ sK fJj ;koh gqfeqnk j’o nk;kB j’ ikt/rh.

fJe tko s[jkv/ d[nkok y{B dh p{zd e`YD d/ pknd, fJ; N?;N ;fNqg T[`go o`y d/t’ ns/ r[b{e’} whNo dh tos’_ eofdnK r[b{e’} dh wksok ~ wkg’. tosh rJh b?_;?_N ~ ;[o`fyns sohe/ Bkb Fkog; fpB d/ ftu ysw eo fdU iK fJBQK Fkog; ~ ;[o`fyns sohe/ Bkb ysw eoB bJh fd`s/ rJ/ fBod/FK dh gkbDk eo’.


s[jkvk w?Nkpkfb}w ;kok fdB pdbdk ofjzdk j? fJ; bJh nkgD/ y{B d/ r[b{e’} ~ fB:ws o{g ftu iKud/ oj’


sK w?_~ j[D fJz;{fbB dh }o{os j? - j[D eh j’J/rk<

n`i e`b fJz;{fbB dk Nhek brkT[Dk pj[s s[ozs j’D tkbk, nk;kB, s[bBkswe o{g ftu dod ofjs sohek j?.

g?`B fvtkfJ;K dh T[gb`pXsk d/ ekoB (i’ fB`p tkb/ g?`B tKr B}o nkT[_dhnK jB) fe;/ ~ fJj Bjh_ gsk b`r/rk fe s[jk~ vkfJpNh} j? - id’_ s`e s[;h_ T[BQK ~ fJj Bjh_ d`;d/.

s[;h_ iK sKL

  • gfjbK s’_ Gfonk j’fJnk$fv;g’}b g?B tos oj/ j’t’r/, fi;~ ;ko/ fJz;{fbB tosD d/ pknd ;[`fNnk ik ;edk j?

  • fJe w[V Gfonk ikD tkbk g?B fi;~ fJz;{fbB e?Nfoi; dh }o{os g?_dh j? - fJBQK ~ pdbDk pj[s nk;B j? ns/ id’_ fJj ykbh j’ iKd/ jB fJBQK ~ sK ;[`fNnk ik ;edk j?, ns/ g?`B ~ nkgD/ e’b o`fynk ik ;edk j?.

;{JhnK dh Bth_ ghVQh fit/_ fe Unifine® Pentips® th pj[s pkohe ns/ fsbethnK j[zdhnK jB sK fe Nhek brkT[D d/ ;w/_ nfXesw nkokw oj/.

jo/e fJzi?eFB s’_ gfjbK, s[jk~ vkfJb ~ 2 s/ ;?N eoe/, g?`B ~ f;`Xk geVQ e/ ns/ pNB ~ dpk e/ u?e eoBk ukjhdk j? fe g?`B ezw eo fojk j?. fJz;{fbB dh fJe S’Nh fijh p{zd ;{Jh d/ f;o s/ nk ikDh ukjhdh j?. i/ fJj Bjh_ nkT[_dh, sK gqfeqnk ~ T[; ;w/_ s`e d[jokU id’_ s`e fJj Bjh_ nk iKdh.


nrb/ d’ ;\/ fJj do;kT[_d/ jB fe Nhek brkT[Dk fezBk nk;kB j?.


w?_ nkgDh fJz;{fbB dk Nhek fe`E/ brktK<

;G s’_ gfjbK, nkgD/ ;oho d/ T[BQK fj`f;nK pko/ ikDBk wj`stg{oB j? fi`E/ s[jk~ Nhek brkT[Dk ukjhdk j?.


Nhek brkT[D dh ;G s’_ tXhnk EK g/N j? (jw/Fk X[zBh s’_ d’ fJzuK s’_ f}nkdk dh d{oh s/), ns/ g`N d/ pkjob/ fj`;/ s/. Y{JhnK th ;jh EK jB, fi`E/ s`e fe s[;h_ nk;kBh Bkb gj[zu eo ;e’. fJz;{fbB ~ ;’yD dh do fJ; T[`s/ fBoGo eofdnK t`y - t`y j’ ;edh j? fe s[;h_ Nhek fe`E/ brkT[_d/ j’, T[dkjoD t`i’_ fe s[jkv/ g`N d/ T[gob/ fj`;/ ns/ Y{JhnK dh fJz;{fbB ~ ;’yD dh do Xhwh j[zdh j? ns/ s[jkv/ g/N dh fJz;{fbB ;’yD dh do s/} j[zdh j?.

fJj :ehBh pDkT[D bJh fe s[;h_ nB[wkBs n;o gqkgs eod/ j’ fJj ;bkj fd`sh iKdh j? fe dtkJh dh y[oke d/ fJe ;w/_ s[;h_ ;oho dk fJe’ fj`;k tosd/ j’ (T[dkjoD t`i’_ ;t/o d/ ;w/_ g`N dk pkjobk fj`;k, d[gfjo d/ ykD/ ;w/_ g/N tkbk fj`;k. t?;/ fJj :kd o`yDk pj[s wj`stg{oB j? fe s[;h_ jo tko fpbe[`b T[;/ EK s/ jh d[pkok Nhek Bk brkU (EK pdbd/ oj’). s[;h_ fJj d’ sohfenK Bkb eo ;ed/ j’L



1H jo nrb/ fdB EK ftu nkg;h pdbh eod/ oj’ (T[dkjoD fJe fdB y`pk g`N, nrb/ fdB ;`ik g`N)

2H jo/e y[oke d/ ;w/_ Nhe/ dh EK ~ gfjbK tkbh EK s’_ fJe fJzu goQK o`y’. Nhek brkT[D dhnK ;zGkts EKtK ~ Bhb/ ozr Bkb do;kfJnk frnk j?.




w?_ w/ok fJz;{fbB dk Nhek fe; soQK brktK<

y[d ~ Nhek brkT[D d/ ftuko pko/ f}nkdk ;’uD dh }o{os Bjh_ j?, p`; j/mK d`;/ rJ/ ;XkoB edwK dh gkbDk eo’ ns/ fJj s[jkv/ bJh ;[Gkte pD ikt/rkL

1. i/ s[;h_ gqhfcbv$fv;g’}/pb g?B dh tos’_ Bjh_ eo oj/ j’ sK nkgD/ g?`B dk Y`eD T[sko fdU ns/ fJz;{fbB dk ekNfoi brk fdU

2. fJe Bth_ Unifine® Pentips® ;{Jh ~ uVkU

3. u?e eo’ fe g?`B ezw eo fojk j? ns/ y[oke fBoXkos eo’

4. fpbe[`b uwVh d/ j/mK uoph dh sfj ftu Nhek brkU - fJj nkgD/ nzr{m/ ns/ d’ T[_rbhnK d/ ftueko e[M fJzu uwVh ~ u{zvh ftu cVQ e/ ns/ j/mbhnK wk;g/FhnK s’_ fy`u e/ eo’.

5. s[jkvh vkfJpNh} Nhw d[nkok d`;/ rJ/ e’D s/ ;{Jh ~ brkU (nkw eoe/ 90 )

6. pNB ~ dpkU$j/mK t`b ~ ;kok dpkU, uwVh ~ S`v fdU, 10 s`e frD’ ns/ j”bh fij/ ;{Jh$;fozi ~ jNk bt’.


;{JhnK ~ e/tb fJe tko tos’ ns/ fJBQK ~ s[ozs Fkog; fpB d/ ftu ysw eo fdU iK Fkog; ~ ;[o`fyns sohe/ Bkb ysw eoB bJh fd`s/ rJ/ fBod/FK dh gkbDk eo’.


w?~ j’o eh ikDBk ukjhdk j?<

i/ s[jk~ fJz;{fbB X[zdbh j?, sK fJ;~ nkokw Bkb e[M tko y`p/ ;`i/, n`r/ fg`S/ fjbkU ns/ nkgDhnK jE/bhnK ftu T[; ;w/_ s`e o’b eo’ id’_ s`e fJj ;k\ Bjh_ j’ iKdh, fJj :ehBh pDkJ/rk fe s[jkvh fJz;{fbB ;jh soQK fwFos j’ rJh j?.

fi; soQK gfjbK d`f;nk frnk j?, fJz;{fbB ~ ;oho d/ t`y - t`y fj`f;nK ftu t`y - t`y do s/ ;’fynk iKdk j?, fJ; eoe/ fJj wj`stg{oB j? fe s[;h_ jo fdB fJe fBoXkos y[oke bJh U;/ jh fj`;/ ~ tosDk :kd o`yd/ j’. g/N dh ;’yD dh do ;G s’_ tXhnk j[zdh j? ns/ fJj E’V/ ;w/_ ftu ezw eoB tkbhnK fJz;{fbB bJh ;G s’_ f}nkdk Y[`etK j?, idfe g`N ns/ Y{JhnK d/oh Bkb feqnk eoB tkbhnK fJz;{fbBK bJh tX/o/ Y[`et/_ jB.

s[jkv/ d[nkok jo tko Nhek brkT[D s/ Bth_ fJz;{fbB g?`B ;{Jh dh tos’ eo’. fJj eJh_ ekoBK eoe/ uzrh nkds j?L

  • BthnK ;{JhnK d/ Bkb Nhek brkT[Dk nk;kB j[zdk j?

  • dtkJh dk fo;kU j’ ;edk j? iK d[pkok toshnK rJhnK ;{JhnK ftu jtk ik ;edh j?

  • d[pkok toshnK ikD tkbhnK ;{JhnK ikw j’ ;edhnK jB

  • e/tb BthnK ;{JhnK d/ iow ofjs j’D dh rozNh jz[dh j?

  • y[zvhnK ;{JhnK ekoB fbg’; j’ ;edk j



i/ s[;h_ s[jkv/ fJbki d/ fe;/ th fj`;/ pko/ fuzss j’ iK nb`r Eb`r wfj;{; eo oj/ j’, sK nkgDh vkfJpNh} Nhw ~ r`b eo’ iK fe;/ ;jkfJsk ;w{j Bkb ;zgoe eo’.



bhg’} eh jB<

bhg’}, bhg’jkJhgoNo’\h - w’N/ T[xkVK dk S’Nk Bkw jB, i’ fe i/eo s[;h_ Nhe/ tkbhnK EKtK ~ Y[`eth_ tko Bjh_ pdbd/ sK Nhe/ tkbh EK s/ s[jkvh uwVh d/ j/mK pD ;ed/ jB.

i/ s[;h_ U;/ EK s/ Nhek brkT[Dk ikoh o`yd/ j’ sK fJj d/yD ftu G`d/ b`r ;ed/ jB ns/ fJ; r`b ~ gqGkts eo ;ed/ jB fe s[jkvk fJz;{fbB fezBh uzrh soQK ezw eo/rk - s[jk~ fJj ikDBk fdbu;g b`r ;edk j? fe T[j uwVh i’ bhg’} s’_ w[es j? fJz;{fbB b?D dhnK }o{osK ~ xNk ;edh j?.4

uzrh ypo fJj j? fe s[;h_ Nhek brkT[D d/ uzr/ sohe/ dh tos’_ eoe/ bhg’} s’_ p`u ;ed/ j’L

  • Nhek brkT[D dh EK ~ jw/Fk pdbd/ oj’

  • jo/e Nhe/ bJh jw/FK Bth_ ;{Jh dh tos’_ eo’

i/ s[jk~ b`rdk j? fe s[jkv/ bhg’ fte;s j’ fojk j?, sK T[; EK s/ Nhek brkT[Dk s[ozs pzd eo fdU ns/ nkgDh Bo; Bkb r`b eo’.

fJz;{fbB dh jo y[oke bJh nkgD/ Nhe/ dh EK pdb’.

sK eh j[zdk j? i/ w/o/ y{B dh r[b{e’} d/ g`Xo rbs jB<


jkJhgorbkJh;hwhnk T[; ;w/_ j[zdk j? id’_ s[jkv/ d[nkok wX{w/j dk fJbki b?Dk G[`b ikD, iK pj[s f}nkdk ykDk ykD ekoB s[jkv/ y{B dk r[b{e’} pj[s f}nkdk j[zdk j?. fJ;d/ BshisB bkr b`r ;edh j?, sDkn t`X ;edk j?, ns/ feqnkFhbsk x`N ;edh j?. s[jk~ gkDh ghD dh }o{os j? ns/ fizBh ibdh ;zGt j’ ;e/ nkgDh dtkJh bt’.



r[b{e’} d/ g`XoK ~ ;XkoB o/_i d/ ftu o`yD d/ bJhL

      • fi; soQK d`f;nk frnk j’J/ nkgDh dtkJh bt’

      • nkgD/ y{B d/ r[b{e’} ~ fB:ws o{g ftu u?e eo’

  • r[zMbdko ekop’jkJhvq/N} gq’NhB ns/ o/F/dko G’iB ;w/s f;jswzd G’iB ykU ns/ f}nkdk fw`m/ tkb/ G’iBK s’_ gqj/} eo’.





jkJhgorbkJh;hwhnk T[; ;w/_ j[zdk j? id’_ s[jkv/ d[nkok wX{w/j dk fJbki b?Dk G[`b ikD, iK pj[s f}nkdk ykDk ykD ekoB s[jkv/ y{B dk r[b{e’} pj[s f}nkdk j[zdk j?. fJ;d/ BshisB bkr b`r ;edh j?, sDkn t`X ;edk j?, ns/ feqnkFhbsk x`N ;edh j?. s[jk~ gkDh ghD dh }o{os j? ns/ fizBh ibdh ;zGt j’ ;e/ nkgDh dtkJh bt’.

s[jkv/ d[nkok jkJhg’rbkJh;hwhnk wfj;{; eoB dh jkbs bJh nkgD/ Bkb jw/Fk fw`m/ ;B?e; o`y’





w?~ fe; soQK gsk b`r/rk fe w/o/ y{B d/ r[b{e’} d/ g`Xo rbs jB<

jkJhg’rbkJh;hwhnk d/ b`SDK ~ gSkDBk.

fJBQK ~ jhg’} d/ S’N/ Bkw t`i’ ikfDnk iKdk j? ns/ fJj j/m fby/ n;o g?dk eo ;ed/ jBL



sDkn$p/u?Bh X[zdbh B}o

f}nkdk g;hBk nkT[Dk d[ftXk$ fXnkB e/_dfos eoB ftu xkN

ozr fc`ek g?Dk$u`eo nkT[Dk p/u?Bh nkT[Dh

f;odod j’Dk pj[s f}nkdk G[`y b`rDh

fdb dhnK s/} XVQeDk ikrDk$;[;sh dh ;w`f;nk

ghbkgD n;fEosk$ezpDh

p`[bK iK T[_rbK dk coeDK yokp nktk}



jkJhgorbkJh;hfwe d/ b`SDK ~ gSkDBk.

fJBQK ~ jkJhgo} d/ S’N/ Bkw Bkb ikfDnk iKdk j? ns/ fJj j/m fby/ n;o g?dk eo ;ed/ jBL



pj[s f}nkdk fgnk; b`rDk s[jkv/ fgFkp ftu r[b{e’} d/ T[`u g`Xo

pko - pko fgFkp nkT[Dk Xz[dbh B}o

ew}’oh$EektN wfj;{; eoBk uwVh s/ ykoF j’Dk

g/N dhnK dodK wfj;{; j’Dk$fpwko j’Dk @;oho ftu dod# wfj;{; eoBk

;kj n’yk nkT[Dk shortness of breath



nk; eod/ jK fe s[;h_ jkJhg’} iK jkJhgo dk s}[opk Bjh_ eo’r/, go i/ s[;h_ fJj s}[opk eod/ j’ sK s[;h_ ibdh jh fuzBQK ns/ b`SDK ~ gSkDBk F[o{ eo d/t’r/ ns/ fJ; eoe/ fJBQK Bkb s/}h Bkb ns/ gqGktesk Bkb f;`M ;e’r/.

fJe fJz;{fbB :{}o nkJhv?_fNNh ekov (vkfJpNh} :{e/ s’_ ikoh) nkgD/ Bkb o`y’, i’ fJj d`;/rk fe s[jkv/ fes/ pkjo j’D ;w/_ fpwko j’D dh jkbs ftu eh ehsk ikt/

eh w?~ nkgDh ihtB F?bh pdbDh gt/rh<



pj[s f}nkdk Bjh_. w[`y nzso i’ fe wX{w/j s[jkvh ihtBF?bh ftu fbnk ;edh j?, T[j j? nkgD/ fJbki d/ sohe/ Bkb tke\ j’Dk ns/ id’_ s[jk~ }o{os j? nkgDh dtkJh b?Dh :kd o`yDh, nkgD/ y{B d/ r[b{e’} d/ g`XoK ~ fB:ws o{g ftu u?e eod/ ofjDk (i/ fJz;{fbB b? oj/ j’ iK s[jkvh vkfJpNh} Nhw d[nkok ;bkj fd`sh rJh j?) ns/ nkgD/ G’iB dhnK g;zdK pko/ ikro{e ofjDk ns/ fB:ws o{g ftu e;os eoBk.

wX{w/j j’D dk wsbp fJj Bjh_ j? fe s[jk~ tkjB ubkT[Dk pzd eo d/Dk ukjhdk j?, i/ wX{w/j ;jh soQK ekp{ ehsh rJh j? ns/ s[jkvk vkeNo ;fjws j[zdk j?, go s[jk~ s[jkvh fJzF’o?_; ezgBh Bkb ;zgoe }o{o eoBk ukjhdk j?. i/ s[jkvk fJz;{fbB iK dtkJh dhnK r’bhnK Bkb fJbki ehsk ik fojk j? sK s[jk~ vokJhftzr n?_v tjheb bkJh;?_f;zr J/iz;h (vh th n?b J/) (Driving and Vehicle Licensing Agency, DVLA) ~ }o{o ;{fus eoBk ukjhdk j?. jkJhg’rbkJh;hfwe b`SDK ns/ s[jkvh fBrQk ftu fe; fe;w dh ewh dh ;zGktBk pko/ jw/Fk u/szB oj’ ns/ vh th n?b J/ (DVLA) ns/ s[jkvh phwk ezgBh ~ fe;/ fe;wK dhnK T[bMDK bJh ;{fus eo’ - nfijk eoB ftu n;\b ofjDk s[jkv/ bkJh;?_; dh t?Xsk ysw eo ;edk j?.

wX{w/j dk j’_d ~ s[jk~ s[jkvh :ksok ns/ S[`NhnK d/ nkBzd wkDB ftu Bjh_ o’eDk ukjhdk j? - fJ; bJh p`; E’VQh fijh :’iBkpzdh dh }o{os j’ ;edh j?. nkgDh dtkJh ~ jw/Fk nkgD/ j`E ftu cVQ/ ikD tkb/ p?r ftu o`y’, nkgDhnK dtkJh dh y[oke fd`s/ ikD dk toDB eoB bJh vkeNo dk fbys B’N gqkgs eo bt’ ns/ T[; fe;/ th nfsfoes uh} ~ fbikDk Bk G[`b’ fi;dh s[jk~ }o{os g? ;edh j? fit/_ fe e{b tkb?`N} ns/ Fkog} fpB (dtkJh dhnK d[ekBK s/ T[gb`pX jB, t/oftnK bJh nrbk ;\k d/y’).

i/ s[;h_ fpwko j’ sK nkgDh dtkJh b?_d/ ofjDk ikoh o`y’ ns/ nkgDh dtkJh dh y[oke ~ nkgD/ r[b{e’} dh iKu d/ BshfinK nB[;ko mhe eo bt’ ns/ nkgDh r[b{e’} d/ g`XoK ~ ne;o iKud/ oj’ (fdB ftu x`N’ x`N uko tko ns/ oks ~ uko tko) ns/ f}nkdk wksok ftu fw`mk - ofjs sob gdkoE ghU.


  • nkgD/ vkeNo iK vkfJpNh} Nhw ~ ;zgoe eo’ i/L

  • y{B dh r[b{e’} d/ g`Xo fBozso T[`u/ ofjzd/ jB

  • s[;h_ T[bNh eo oj/ j’

  • s[jk~ fJ; pko/ Bjh_ gsk j?


i/ mhe wfj;{; Bk eo oj/ j’t’ sK s[jkv/ y{B d/ r[b{e’} d/ g`Xo T[`u/ ofjzd/ jB, nkgD/ fgFkp ftu e?N’B} bJh iKu eoBk th wj`stg{oB j?, ns/ i/ fJj w”i{d j’J/ sK nkgD/ f;js ;zGkb g/F/to Bkb s[ozs ;zgoe eo


w?_ fJ; pko/ j’o ikDekoh fe`E’_ b? ;edk$dh jK<

j/m fbyhnK ;z;EktK tX/o/ ikDekoh w[j`Jhnk eotk ;edhnK jB ns/ s[jk~ s[jkvh jkbs d/ gqpzXB ftu ;jkfJsk eo ;edhnK jBL

vkfJpNh} :{ e/
\’BL
020 7424 1000
Jh w/bL info@diabetes.org.uk
t?p;kJhNL http://www.diabetes.org.uk/

vkfJpNh} ;g’oN
t?p;kJhNL http://www.diabetessupport.co.uk/

g/F?_N :{ e/
t?p;kJh”NL http://www.patient.co.uk/doctor/diabetes-diet-and-exercise.htm

w?vheb Fkg
t?p;kJhNL http://www.medicalshop.co.uk

nkgDh vkfJpNh} ;g’oN Nhw d/ ;zgoe t/ot/ fJ`E/ fby’L



nkgD/ d’;sK ns/ gfotko ~ Fkwb eo’, sK fe T[BQK ~ gsk b`r ;e/ fe jkJhg’rbkJh;hfwe j’D d/ ;w/_ eh eoBk j?.


:kd o`yD bJh wj`stg{oB r`bK

fi; soQK d`f;nk frnk j’J/ jw/FK T[; soQK nkgDh dtkJh bt’

nkgDh pb`v F{ro dh fB:ws iKu eo’

f;jswzd ykD gkD o`y’ (f}nkdk fw`m/ tkb/ ykD/ Bk ykU)

f}nkdk gkDh ghU

e;os eoB dh e’fFF eo’

nkgDh Fokp ghD dh wksok t`b fXnkB d/t’

jo tko Nhe/ dh EK ~ pdbd/ oj’

jo/e Nhe/ bJh Bth_ ;{Jh dh tos’_ eo’

i/ s[;h_ fuzss ns/ nb`r Eb`r, wfj;{; eo oj/ j’, sK d’;sK, gfotko iK vkfJpNh} Nhw Bkb r`b eo’

;ekokswe ;’u’ - nkgD/ wX{w/j T[`s/ ekp{ eoB bJh nkgDh :’rsk pko/ Go’;/wzd oj’.

Ut?B ww\’ov fbwH pfezxwFkfJo, ;?_Nob n?_v Jh;NoB u?;FkfJo ns/ b?BkoeFkfJo dh vkfJpNh} Nhw dk fJ; feskpu/ ~ pDkT[D ftu T[BQK d[nkok fd`sh ;bkj bJh XzBtkd eoBk ukj[zDr/.


jtkbkL

1H vkfJpNh} :{ e/. :{ e/ ftu wX{w/jL wX{w/j pko/ w[`y nzeV/. ;szpo 2009l 2H fJ`E/ T[gb`pX j? http://www.netdoctor.co.uk/health_advice/facts/diabetesinsulin.html 3H fJ`E/ T[gb`pX j?L http://www.diabetes.org.uk 4H tkodko ph, fe}hbh;h n?;H Diabetes Res Clin Pract 2007;77(2):231-6.


fJ; gou/ ftu fufes;e jkbsK ns/ fJbkiK d/ pko/ nkw ikDekoh fd`sh rJh j?. fJj ikDekoh ;bkj Bjh_ j?, ns/ fJ;~ fJ;/ soQK ;wfMnk ikDk ukjhdk j?.

s[jk~ fJ; gou/ ftu fd`sh ikDekoh ~ s[jkv/ vkeNo iK j’o g/F/to f;js ;zGkb d/ gqdkB eosk t`b’_ w[j`Jhnk eotkJh rJh fufes;e ;bkj d/ ftebg t`i’_ fJ; ikDekoh T[`s/ Go’;k Bjh_ eoBk ukjhdk j?. i/ s[jk~ fufes;e w[`fdnK d/ pko/ e’Jh yk; soQK d/ gqFB jB sK s[jk~ s[jkv/ vkeNo iK j’o fe;/ f;js ;zGkb d/ gqdkB eosk


Download this book for your ebook reader.
(Pages 1-16 show above.)