VERBES POLONAIS
Max Power
SMASHWORDS EDITION
***
PUBLISHED BY:
Karibdis on Smashwords
VERBES POLONAIS
Copyright 2011 by Max Power
Smashwords Edition License Notes
This ebook is licensed for your personal enjoyment only. This ebook may not be re-sold or given away to other people. If you would like to share this book with another person, please purchase an additional copy for each person you share it with. If you’re reading this book and did not purchase it, or it was not purchased for your use only, then you should return to Smashwords.com and purchase your own copy. Thank you for respecting the author’s work.
***
VERBES POLONAIS
1. Introduction
La langue polonaise appartient aux langues slaves, tel que le russe, le tchèque et le slovaque. Les caractéristiques principales du polonais sont:
personne (première, deuxième et troisième)
nombre (singulier et pluriel)
temps (présent, passé et future)
mode (indicatif, conditionnel et impératif)
genre (masculine, feminine and neuter)
voix (active, passive et réfléchie)
aspect (perfectif et imperfectif)
2. Aspect verbal
Une des caractéristiques des langues slaves (le polonais y compris) c’est la représentation de l’aspect à travers de paires verbales. L’aspect d’un verbe détermine si l’action est finie, est en train de se développer, commence ou se réalise habituellement. En français, l’aspect verbal n’a pas de marque concrète, mais les désinences des temps verbaux marquent l’aspect du verbe, en plus de constructions périphrastiques.
Cependant, les verbes polonais n’ont pas autant de temps verbaux que le français et, par conséquent, ils ont besoin de marqueurs externes de l’aspect. À grands traits, on peut dire qu’un verbe français correspond à deux verbes polonais.
Par exemple, le verbe écrire en français correspond aux deux verbes pisać et napisać. Le premier verbe, pisać, a l’aspect imperfectif, qui marque le développement de l’action. L’aspect imperfectif se concentre sur le développement de l’action, qui peut être durative, répétitive régulièrement ou irrégulièrement. En français, cet aspect peut se traduire par un temps continu comme j’écris, je suis en train d’écrire, j’écrivais, etc.
Le deuxième verb, napisać, représente tous les temps d’aspect perfectif. C’est aspect se concentre sur la conclusion ou délimitation de l’action. Il signifie toujours qu’une action est terminée, par conséquent ne peut s’utiliser jamais en présent. En français il se traduit par temps perfectifs comme j’écrivis, j’ai écrit, j’aurai écrit, j’avais écrit.
2.1. Formation des aspects verbaux
La principale forme d’obtenir un aspect verbal est moyennant l’addition d’un préfixe à un verbe imperfectif. Les préfixes utilisés sont na-, po-, prze-, s-, u-, wy-, z-, za-. On présent ensuite des exemples (le verbe imperfectif suivi du verbe perfectif):
uczyć > nauczyć (apprendre)
czekać > poczekać (attendre)
czytać > przeczytać (lire)
pić > wypić (boire)
Autre forme d’obtenir un verbe perfectif est moyennant le changement de suffixe:
dawać > dać (donner)
kupować > kupić (acheter)
otwierać > otworzyć (ouvrir)
Finalement, il y a des verbes irréguliers:
brać > wziąć (prendre)
mówić > powiedzieć (dire)
kłaść > położyć (poser)
3. Classification des verbes
Les verbes polonais sont classifiés en quatre conjugaisons d’auprès la première et la deuxième personne du singulier:
1ère conjugaison: finit en -ę, -esz
2e conjugaison: finit en -ę, -isz/-ysz
3e conjugaison: finit en -am, -asz
4e conjugaison: finit en -em, -esz
4. Présent imperfectif et futur perfectif
4.1. Première conjugaison
Le présent imperfectif et le futur perfectif de la première conjugaison est formé avec la racine du verbe plus les désinences -ę, -esz, -e, -emy, -ecie, -ą:
PRACOWAĆ (travailler)
pracuj-ę
pracuj-esz
pracuj-e
pracuj-emy
pracuj-ecie
pracuj-ą
4.2. Deuxième conjugaison
Le présent imperfectif et le futur perfectif de la deuxième conjugaison est formé avec la racine du verbe plus les désinences -ę, -isz / -ysz, -i / -y, -imy / -ymy, -icie / -ycie, -ą:
ROBIĆ (faire)
robi-ę
rob-isz
rob-i
rob-imy
rob-icie
robi-ą
4.3. Troisième conjugaison
Le présent imperfectif et le futur perfectif de la troisième conjugaison est formé avec la racine du verbe plus les désinences -am, -asz, -a, -amy, -acie, -ają:
ZNAĆ (connaître)
zn-am
zn-asz
zn-a
zn-amy
zn-acie
zn-ają
4.4. Quatrième conjugaison
Le présent imperfectif et le futur perfectif de la quatrième conjugaison est formé avec la racine du verbe plus les désinences -em, -esz, -e, -emy, -ecie, -eją:
UMIEĆ (savoir)
umi-em
umi-esz
umi-e
umi-emy
umi-ecie
umi-eją
5. Futur imperfectif I
Le futur de tous les verbes imperfectifs est formé avec le verbe auxiliaire być (être) en futur plus l’infinitif imperfectif du verbe principal:
PRACOWAĆ (travailler)
będę pracować
będziesz pracować
będzie pracować
będziemy pracować
będziecie pracować
będą pracować
6. Futur imperfectif II
Le futur de tous les verbes imperfectifs est formé avec le verbe auxiliare być (être) en futur plus la troisième personne du passé du verbe principal, qui concorde en genre et en nombre:
PRACOWAĆ (travailler)
będę pracował, pracowała
będziesz pracował, pracowała
będzie pracował, pracowała, pracowało
będziemy pracowali, pracowały
będziecie pracowali, pracowały
będą pracowali, pracowały
7. Passé
La troisième personne des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec la racine du verbe plus -ł pour le masculin, -ła pour le féminin, -ło pour le neutre, -li pour le masculin pluriel personnel et -ły pour les autres pluriels:
PRACOWAĆ (travailler)
pracowa-ł (masculin)
pracowa-ła (féminin)
pracowa-ło (neutre)
pracowa-li (masculin pluriel personnel)
pracowa-ły (autres pluriels)
Pour obtenir les autres personnes il faut employer la troisième personne plus les désinences -(e)m, -ś, --, -śmy, -ście, --:
PRACOWAĆ (travailler)
pracowałe-m / pracowała-m
pracowałe-ś / pracowała-ś
pracowa-ł / pracowa-ła / pracowa-ło
pracowali-śmy / pracowały-śmy
pracowali-ście / pracowały-ście
pracowa-li / pracowa-ły
8. Passé impersonnel
Le passé impersonnel des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec la racine du verbe plus la désinence -no / -to:
PRACOWAĆ (travailler)
pracowa-no
PIĆ (boire)
pi-to
9. Conditionnel
Le conditionnel des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec la troisième personne du passé plus les désinences -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście, -by:
PRACOWAĆ (travailler)
pracował-bym / pracowała-bym
pracował-byś / pracowała-byś
pracował-by / pracowała-by / pracowało-by
pracowali-byśmy / pracowały-byśmy
pracowali-byście / pracowały-byście
pracowali-by / pracowały-by
10. Conditionnel impersonnel
Le conditionnel impersonnel des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec le passé impersonnel plus la particule by:
PRACOWAĆ (travailler)
pracowano by
PIĆ (boire)
pito by
11. Impératif
L’impératif des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec la troisième personne du présent (sans la désinence) plus les désinences --, -my, -cie:
PRACOWAĆ (travailler)
pracuj
pracuj-my
pracuj-cie
PIĆ (boire)
pij
pij-my
pij-cie
12. Participe actif
Le participe actif des verbes imperfectifs est formé avec la racine du verbe plus les désinences -ący, -ąca, -ące:
PRACOWAĆ (travailler)
pracuj-ący
pracuj-ąca
pracuj-ące
13. Participe passif
Le participe passif des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec les désinences -ny / -ty, -na / -ta, -ne / -te, -ni / -ci:
PISAĆ (écrire)
pisa-ny
pisa-na
pisa-ne
pisa-ni
PIĆ (boire)
pi-ty
pi-ta
pi-te
pi-ci
14. Gérondif présent
Le gérondif présent des verbes imperfectifs est formé avec la troisième personne du pluriel plus la désinence -c:
PRACOWAĆ (travailler)
pracują-c
PIĆ (boire)
piją-c
15. Gérondif passé
Le gérondif passé des verbes perfectifs est formé avec la racine du verbe plus la désinence -wszy / -szy:
zrobić (faire)
zrobi-wszy
WYPIĆ (boire)
wypi-wszy
16. Nom verbal
Le nom verbal des verbes imperfectifs et perfectifs est formé avec la racine du verbe plus la désinence -enie / -cie:
PRACOWAĆ (travailler)
pracowa-nie
PIĆ (boire)
pi-cie
1. biec (courir)
imperfectif pf: pobiec
*Indicatif
présent
ja biegnę
ty biegniesz
on biegnie
my biegniemy
wy biegniecie
oni biegną
futur I
ja będę biec
ty będziesz biec
on będzie biec
my będziemy biec
wy będziecie biec
oni będą biec
futur II
ja będę biegł, biegła
ty będziesz biegł, biegła
on będzie biegł, biegła, biegło
my będziemy biegli, biegły
wy będziecie biegli, biegły
oni będą biegli, biegły
passé
ja biegłem, biegłam
ty biegłeś, biegłaś
on biegł, biegła, biegło
my biegliśmy, biegłyśmy
wy biegliście, biegłyście
oni biegli, biegły
passé impersonnel
biegnięto
*Conditionnel
présent
ja biegłbym, biegłabym
ty biegłbyś, biegłabyś
on biegłby, biegłaby, biegłoby
my bieglibyśmy, biegłybyśmy
wy bieglibyście, biegłybyście
oni biegliby, biegłyby
impersonnel
biegnięto by
*Impératif
présent
biegnij
biegnijmy
biegnijcie
*Participe
actif
biegnący
passif
—
*Gérondif
présent
biegnąc
*Nom verbal
biegnięcie
2. brać (prendre)
imperfectif pf: wziąć
*Indicatif
présent
ja biorę
ty bierzesz
on bierze
my bierzemy
wy bierzecie
oni biorą
futur I
ja będę brać
ty będziesz brać
on będzie brać
my będziemy brać
wy będziecie brać
oni będą brać
futur II
ja będę brał, brała
ty będziesz brał, brała
on będzie brał, brała, brało
my będziemy brali, brały
wy będziecie brali, brały
oni będą brali, brały
passé
ja brałem, brałam
ty brałeś, brałaś
on brał, brała, brało
my braliśmy, brałyśmy
wy braliście, brałyście
oni brali, brały
passé impersonnel
brano
*Conditionnel
présent
ja brałbym, brałabym
ty brałbyś, brałabyś
on brałby, brałaby, brałoby
my bralibyśmy, brałybyśmy
wy bralibyście, brałybyście
oni braliby, brałyby
impersonnel
brano by
*Impératif
présent
bierz
bierzmy
bierzcie
*Participe
actif
biorący
passif
brany
*Gérondif
présent
biorąc
*Nom verbal
branie
3. być (être)
imperfectif pf: —
*Indicatif
présent
ja jestem
ty jesteś
on jest
my jesteśmy
wy jesteście
oni są
futur I
ja będę być
ty będziesz być
on będzie być
my będziemy być
wy będziecie być
oni będą być
futur II
ja będę
ty będziesz
on będzie
my będziemy
wy będziecie
oni będą
passé
ja byłem, byłam
ty byłeś, byłaś
on był, była, było
my byliśmy, byłyśmy
wy byliście, byłyście
oni byli, były
passé impersonnel
—
*Conditionnel
présent
ja byłbym, byłabym
ty byłbyś, byłabyś
on byłby, byłaby, byłoby
my bylibyśmy, byłybyśmy
wy bylibyście, bylybyście
oni byliby, byłyby
impersonnel
—
*Impératif
présent
—
—
—
*Participe
actif
będący
*Gérondif
présent
będąc
*Nom verbal
bycie
4. chcieć (vouloir)
imperfectif pf: zechcieć
*Indicatif
présent
ja chcę
ty chcesz
on chce
my chcemy
wy chcecie
oni chcą
futur I
ja będę chcieć
ty będziesz chcieć
on będzie chcieć
my będziemy chcieć
wy będziecie chcieć
oni będą chcieć
futur II
ja będę chciał, chciała
ty będziesz chciał, chciała
on będzie chciał, chciała, chciało
my będziemy chcieli, chciały
wy będziecie chcieli, chciały
oni będą chcieli, chciały
passé
ja chciałem, chciałam
ty chciałeś, chciałaś
on chciał, chciała, chciało
my chcieliśmy, chciałyśmy
wy chcieliście, chciałyście
oni chcieli, chciały
passé impersonnel
chciano
*Conditionnel
présent
ja chciałbym, chciałabym
ty chciałbyś, chciałabyś
on chciałby, chciałaby, chciałoby
my chcielibyśmy, chciałybyśmy
wy chcielibyście, chciałybyście
oni chcieliby, chciałyby
impersonnel
chciano by
*Impératif
présent
chciej
chciejmy
chciejcie
*Participe
actif
chcący
passif
chciany
*Gérondif
présent
chcąc
*Nom verbal
chcenie
5. chodzić (aller à pied)
imperfectif pf: —
*Indicatif
présent
ja chodzę
ty chodzisz
on chodzi
my chodzimy
wy chodzicie
oni chodzą
futur I
ja będę chodzić
ty będziesz chodzić
on będzie chodzić
my będziemy chodzić
wy będziecie chodzić
oni będą chodzić
futur II
ja będę chodził, chodziła
ty będziesz chodził, chodziła
on będzie chodził, chodziła, chodziło
my będziemy chodzili, chodziły
wy będziecie chodzili, chodziły
oni będą chodzili, chodziły
passé
ja chodziłem, chodziłam
ty chodziłeś, chodziłaś
on chodził, chodziła, chodziło
my chodziliśmy, chodziłyśmy
wy chodziliście, chodziłyście
oni chodzili, chodziły
passé impersonnel
chodzono
*Conditionnel
présent
ja chodziłbym, chodziłabym
ty chodziłbyś, chodziłabyś
on chodziłby, chodziłaby, chodziłoby
my chodzilibyśmy, chodziłybyśmy
wy chodzilibyście, chodziłybyście
oni chodziliby, chodziłyby
impersonnel
chodzono by
*Impératif
présent
chodź
chodźmy
chodźcie
*Participe
actif
chodzący
passif
—
*Gérondif
présent
chodząc
*Nom verbal
chodzenie
6. czekać (attendre)
imperfectif pf: poczekać
*Indicatif
présent
ja czekam
ty czekasz
on czeka
my czekamy
wy czekacie
oni czekają
futur I
ja będę czekać
ty będziesz czekać
on będzie czekać
my będziemy czekać
wy będziecie czekać
oni będą czekać
futur II
ja będę czekał, czekała
ty będziesz czekał, czekała
on będzie czekał, czekała, czekało
my będziemy czekali, czekały
wy będziecie czekali, czekały
oni będą czekali, czekały
passé
ja czekałem, czekałam
ty czekałeś, czekałaś
on czekał, czekała, czekało
my czekaliśmy, czekałyśmy
wy czekaliście, czekałyście
oni czekali, czekały
passé impersonnel
czekano
*Conditionnel
présent
ja czekałbym, czekałabym
ty czekałbyś, czekałabyś
on czekałby, czekałaby, czekałoby
my czekalibyśmy, czekałybyśmy
wy czekalibyście, czekałybyście
oni czekaliby, czekałyby
impersonnel
czekano by
*Impératif
présent
czekaj
czekajmy
czekajcie
*Participe
actif
czekający
passif
—
*Gérondif
présent
czekając
*Nom verbal
czekanie
7. czytać (lire)
imperfectif pf: przeczytać
*Indicatif
présent
ja czytam
ty czytasz
on czyta
my czytamy
wy czytacie
oni czytają
futur I
ja będę czytać
ty będziesz czytać
on będzie czytać
my będziemy czytać
wy będziecie czytać
oni będą czytać
futur II
ja będę czytał, czytała
ty będziesz czytał, czytała
on będzie czytał, czytała, czytało
my będziemy czytali, czytały
wy będziecie czytali, czytały
oni będą czytali, czytały
passé
ja czytałem, czytałam
ty czytałeś, czytałaś
on czytał, czytała, czytało
my czytaliśmy, czytałyśmy
wy czytaliście, czytałyście
oni czytali, czytały
passé impersonnel
czytano
*Conditionnel
présent
ja czytałbym, czytałabym
ty czytałbyś, czytałabyś
on czytałby, czytałaby, czytałoby
my czytalibyśmy, czytałybyśmy
wy czytalibyście, czytałybyście
oni czytaliby, czytałyby
impersonnel
czytano by
*Impératif
présent
czytaj
czytajmy
czytajcie
*Participe
actif
czytający
passif
czytany
*Gérondif
présent
czytając
*Nom verbal
czytanie
8. dać (donner)
perfectif imp: dawać
*Indicatif
futur
ja dam
ty dasz
on da
my damy
wy dacie
oni dadzą
passé
ja dałem, dałam
ty dałeś, dałaś
on dał, dała, dało
my daliśmy, dałyśmy
wy daliście, dałyście
oni dali, dały
passé impersonnel
dano
*Conditionnel
présent
ja dałbym, dałabym
ty dałbyś, dałabyś
on dałby, dałaby, dałoby
my dalibyśmy, dałybyśmy
wy dalibyście, dałybyście
oni daliby, dałyby
impersonnel
dano by
*Impératif
présent
daj
dajmy
dajcie
*Participe
passif
dany
*Gérondif
passé
dawszy
*Nom verbal
danie
9. dawać (donner)
imperfectif pf: dać
*Indicatif
présent
ja daję
ty dajesz
on daje
my dajemy
wy dajecie
oni dają
futur I
ja będę dawać
ty będziesz dawać
on będzie dawać
my będziemy dawać
wy będziecie dawać
oni będą dawać
futur II
ja będę dawał, dawała
ty będziesz dawał, dawała
on będzie dawał, dawała, dawało
my będziemy dawali, dawały
wy będziecie dawali, dawały
oni będą dawali, dawały
passé
ja dawałem, dawałam
ty dawałeś, dawałaś
on dawał, dawała, dawało
my dawaliśmy, dawałyśmy
wy dawaliście, dawałyście
oni dawali, dawały
passé impersonnel
dawano
*Conditionnel
présent
ja dawałbym, dawałabym
ty dawałbyś, dawałabyś
on dawałby, dawałaby, dawałoby
my dawalibyśmy, dawałybyśmy
wy dawalibyście, dawałybyście
oni dawaliby, dawałyby
impersonnel
dawano by
*Impératif
présent
dawaj
dawajmy
dawajcie
*Participe
actif
dający
passif
dawany
*Gérondif
présent
dając
*Nom verbal
dawanie
10. dziękować (remercier)
imperfectif pf: podziękować
*Indicatif
présent
ja dziękuję
ty dziękujesz
on dziękuje
my dziękujemy
wy dziękujecie
oni dziękują
futur I
ja będę dziękować
ty będziesz dziękować
on będzie dziękować
my będziemy dziękować
wy będziecie dziękować
oni będą dziękować
futur II
ja będę dziękował, dziękowała
ty będziesz dziękował, dziękowała
on będzie dziękował, dziękowała, dziękowało
my będziemy dziękowali, dziękowały
wy będziecie dziękowali, dziękowały
oni będą dziękowali, dziękowały
passé
ja dziękowałem, dziękowałam
ty dziękowałeś, dziękowałaś
on dziękował, dziękowała, dziękowało
my dziękowaliśmy, dziękowałyśmy
wy dziękowaliście, dziękowałyście
oni dziękowali, dziękowały
passé impersonnel
dziękowano
*Conditionnel
présent
ja dziękowałbym, dziękowałabym
ty dziękowałbyś, dziękowałabyś
on dziękowałby, dziękowałaby, dziękowałoby
my dziękowalibyśmy, dziękowałybyśmy
wy dziękowalibyście, dziękowałybyście
oni dziękowaliby, dziękowałyby
impersonnel
dziękowano by
*Impératif
présent
dziękuj
dziękujmy
dziękujcie
*Participe
actif
dziękujący
passif
—
*Gérondif
présent
dziękując
*Nom verbal
dziękowanie
11. gotować (cuisiner)
imperfectif pf: ugotować
*Indicatif
présent
ja gotuję
ty gotujesz
on gotuje
my gotujemy
wy gotujecie
oni gotują
futur I
ja będę gotować
ty będziesz gotować
on będzie gotować
my będziemy gotować
wy będziecie gotować
oni będą gotować
futur II
ja będę gotował, gotowała
ty będziesz gotował, gotowała
on będzie gotował, gotowała, gotowało
my będziemy gotowali, gotowały
wy będziecie gotowali, gotowały
oni będą gotowali, gotowały
passé
ja gotowałem, gotowałam
ty gotowałeś, gotowałaś
on gotował, gotowała, gotowało
my gotowaliśmy, gotowałyśmy
wy gotowaliście, gotowałyście
oni gotowali, gotowały
passé impersonnel
gotowano
*Conditionnel
présent
ja gotowałbym, gotowałabym
ty gotowałbyś, gotowałabyś
on gotowałby, gotowałaby, gotowałoby
my gotowalibyśmy, gotowałybyśmy
wy gotowalibyście, gotowałybyście
oni gotowaliby, gotowałyby
impersonnel
gotowano by
*Impératif
présent
gotuj
gotujmy
gotujcie
*Participe
actif
gotujący
passif
gotowany
*Gérondif
présent
gotując
*Nom verbal
gotowanie
12. grać (jouer)
imperfectif pf: zagrać
*Indicatif
présent
ja gram
ty grasz
on gra
my gramy
wy gracie
oni grają
futur I
ja będę grać
ty będziesz grać
on będzie grać
my będziemy grać
wy będziecie grać
oni będą grać
futur II
ja będę grał, grała
ty będziesz grał, grała
on będzie grał, grała, grało
my będziemy grali, grały
wy będziecie grali, grały
oni będą grali, grały
passé
ja grałem, grałam
ty grałeś, grałaś
on grał, grała, grało
my graliśmy, grałyśmy
wy graliście, grałyście
oni grali, grały
passé impersonnel
grano
*Conditionnel
présent
ja grałbym, grałabym
ty grałbyś, grałabyś
on grałby, grałaby, grałoby
my gralibyśmy, grałybyśmy
wy gralibyście, grałybyście
oni graliby, grałyby
impersonnel
grano by
*Impératif
présent
graj
grajmy
grajcie
*Participe
actif
grający
passif
grany
*Gérondif
présent
grając
*Nom verbal
granie
13. iść (aller à pied)
imperfectif pf: pójść
*Indicatif
présent
ja idę
ty idziesz
on idzie
my idziemy
wy idziecie
oni idą
futur I
ja będę iść
ty będziesz iść
on będzie iść
my będziemy iść
wy będziecie iść
oni będą iść
futur II
ja będę szedł, szła
ty będziesz szedł, szła
on będzie szedł, szła, szło
my będziemy szli, szły
wy będziecie szli, szły
oni będą szli, szły
passé
ja szedłem, szłam
ty szedłeś, szłaś
on szedł, szła, szło
my szliśmy, szłyśmy
wy szliście, szłyście
oni szli, szły
passé impersonnel
—
*Conditionnel
présent
ja szedłbym, szłabym
ty szedłbyś, szłabyś
on szedłby, szłaby, szłoby
my szlibyśmy, szłybyśmy
wy szlibyście, szłybyście
oni szliby, szłyby
impersonnel
—
*Impératif
présent
idź
idźmy
idźcie
*Participe
actif
idący
passif
—
*Gérondif
présent
idąc
*Nom verbal
—
14. jechać (aller en véhicule)
imperfectif pf: pojechać
*Indicatif
présent
ja jadę
ty jedziesz
on jedzie
my jedziemy
wy jedziecie
oni jadą